Perakende sektöründeki yasal düzenlemelerin gecikmesi ve yetersiz kalması ekonomik sıkıntılarla da birleşince, bakkallar birer birer iflas bayrağını çekti. Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu’nun verilerine göre, son 5 yıl içinde 74 bin bakkal veya büfe kapısına kilit vurmak zorunda kaldı.
Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu’nun verilerine göre son 5 yılda bakkal ve büfe sayısı 74 bin azaldı. AKP Hükümeti’nin 2002’de gündeme getirdiği ve küçük esnafı korumayı amaçlayan Büyük Mağazalar Kanun Tasarısı bir türlü yasalaşamadı ve adı daha sonra Süpermarket Yasası olarak anılmaya başlandı. En son AVM Yasası olarak tekrar gündeme geldi. Sonuçta, Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanun, 14 Ocak 2015’te Meclis’te kabul edildi ve 29 Ocak’ta yürürlüğe girdi. 13 yıllık gecikmeyle yasa çıktı ama küçük esnaf ve bakkallar yine umduğunu bulamadı. Özellikle bakkallar, AVM’lerin ve büyük marketlerin şehir merkezi dışında açılması ve pazar günleri AVM’lerin kapalı olmasını istedi ama bu yasada göz ardı edildi. Yasal düzenlemelerdeki gecikmeler ve yeni yasalarda küçük esnafın gözardı edilmesine bir de ekonomideki sıkıntılar eklenince, son 5 yılda 74 bin bakkal kepenk kapatmak zorunda kaldı. Bakkalların, işyerini açtıktan sonra satış olmadığı için kısa sürede kapattığını belirten Ankara Bakkallar Esnaf Odası Başkanı Yaşar Karaduman, “AK Parti iktidara geldiğinde, Ankara’da 49 bin adet bakkal esnafı vardı. Şimdi bu rakam 3 bin 240’a indi. Bakkal esnafını bitirdiler. Hükümet bakkalı benimsemiyor, bakkallara siz kusura bakmayın diyor” dedi.
Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfede-rasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, bakkal esnafına en büyük zararı veren yapıların AVM’ler olduğuna işaret etti. Plansız bir şekilde sürekli açılan AVM’lerin piyasaya zarar verdiği tespitini yapan Palandöken şunları söyledi: “Yarının girişimcisini de tezgahtara çeviriyorlar. Gencecik insanları ucuz işgücü olarak kullanıyorlar. Esnaflar işyerlerini kapatıp AVM’lerde tezgahtar olmak zorunda bırakılıyor.”
240 binden 166 bine indi
TESK verilerine göre 5 yılda kapanan ve yeni açılanlar göz önüne alındığında, bakkal ve büfe sayısının 74 bin 331 adet azaldığı görünüyor. 2010 yılında ülke genelinde 240 bin 555 olan bakkal ve büfe sayısı, 2015 Nisan ayı itibariyle 166 bin 224’e indi. 2015 yılı birinci çeyrek rakamlarına göre Türkiye’de toplam alanı 10 milyon metrekareye ulaşan 344 alışveriş merkezi var. 2018 yılına kadar yapımı devam eden 77 AVM ile birlikte sayı 421’e, alışveriş alanının ise 12,8 milyon metrekareye ulaşması bekleniyor.